Strips & comics

Gelezen: Guy Delisle – Gegijzeld

De Canadese striptekenaar Guy Delisle werkt al sinds het begin van deze eeuw aan een prachtig ouevre. Tussen 2001 en 2011 verschenen autobiografisch verhalen over zijn leven in China, Noord-Korea, Birma en Israël. Stuk voor stuk albums waarin hij uitvoerig het dagelijkse leven beschrijft, gezien door de ogen van een westerling. De drie Aziatische verhalen leunen met name op beschrijvingen van culturele en sociale aard, het album Jeruzalem uit 2011 laat vooral zien wat een tragisch en treurig land Israël in feite is.

Het werk van Delisle kenmerkt zich door de persoonlijke en intieme sfeer van de verhalen. De hoofdpersoon is Guy zelf, in zijn hoedanigheid als animator in Azië en als man van een NGO-medewerkster in het Midden-Oosten. Het zijn verhalen van alledag; over het doen van boodschappen, het kennismaken met buren en het bezoeken van een museum of park.

Met zijn nieuwste album gooit Delisle het over een andere boeg. In Gegijzeld tekent Delisle het waargebeurde verhaal van Christophe André, een medewerker van Artsen Zonder Grenzen die in 1997 in Ingoesjetië wordt ontvoerd. In de 428 pagina’s van het album gebeurt nauwelijks iets: na zijn kidnap zit Christophe vastgeketend aan een verwarmingsbuis in een lege kamer. Zijn dagen bestaan uit slapen, wachten, twee keer per dag soep, brood en thee, en even uit de boeien voor een plas. Af en toe mag hij zich wassen, maar verder gebeurt er bar weinig.

De tekst in het album is een letterlijk verslag van Christophe zelf. Aanvankelijk beschrijvend, maar gaandeweg wordt het verhaal in-hoofdig: we gaan mee in de gedachten van de gijzelaar. Vanaf dan wordt het echt interessant voor de lezer. Een citaat van Christophe op het achterplat zegt alles: “Gegijzeld worden is erger dan in de gevangenis zitten. In de gevangenis weet je waarom je vastzit en wanneer je weer vrijkomt. Als je gegijzeld wordt, heb je zelfs dat geringe houvast niet. Je hebt helemaal niks.”

De lezer heeft overigens wel een houvast: naarmate de tijd vordert, wordt het aantal te lezen pagina’s minder en weet je dat er in ieder geval een einde aan het verhaal komt. Maar hoe dat zal zijn wordt nergens duidelijk, en dat maakt het een intense leeservaring. Monotoon, maar met de dag spannender en tegelijk uitzichtlozer.

De tekeningen zijn sober, met een enkele steunkleur, wat bijdraagt aan de sfeer en de situatie. Zonder iets van het verhaal te verklappen, ben je als lezer vaak geneigd jezelf te verplaatsen in Christophe. Zou je het belangrijk vinden om te weten welke dag het is? Zou je alert zijn op geluiden van buiten de kamer?

Delisle is erin geslaagd de uitzichtloosheid en onwerkelijkheid van een gijzeling uit te beelden. Het is geen avontuur, geen nagelbijten, maar zo echt mogelijk. Dichter op een gijzeling kun je niet zitten. Dat maakt Gegijzeld heel bijzonder. Het is zo’n album dat je weglegt met een ‘wow’.