Strips & comics

Gelezen: Louis & Marty – Liefde en haat

Met de actuele gebeurtenissen in Charlottesville vers in het geheugen, is Liefde en haat een album met een zekere urgentie: het handelt over een verboden vriendschap van een blanke en een zwarte jongen in het racistische Louisiana in de jaren dertig van de vorige eeuw.
Het omslag laat een lieflijk tafereel zien van twee spelende jongetjes aan de waterkant, zich niet bewust van de volwassen gevaren van de wereld om hen heen, maar zo onschuldig is het verhaal nergens. Het begint zelfs met de brute afranseling van een zwarte man door een groepje onbehouwen blanken, dat er geen misverstand over laat bestaan wat hun motieven zijn.

Het verhaal van scenarist Stéphane Louis is ingedeeld in hoofdstukken die steeds zijn opgehangen aan locaties en jaartallen. Dat werkt verbazend goed en leest intuïtief. Zo springen we vooruit en terug door de geschiedenis van de blanke Will, zoon van een rijke industrieel en grootmeester van de Ku Klux Klan, en de zwarte Abe, die door zijn moeder wordt ingepeperd dat blanken niet deugen. Daar heeft ze alle redenen toe, want veel van haar familie en vrienden zijn in de loop der jaren vermoord of opgehangen.
Het verhaal gaat daar vreemd mee om: haar haat tegen de blanken wordt even zwaar beoordeeld als andersom, terwijl er geen daden tegenover staan die die gelijkwaardigheid rechtvaardigen.

Binnen deze setting van wederzijdse wrok zijn Will en Abe hartsvrienden van jongs af. Abe helpt de onnozele Will met lezen en later met het leiden van zijn fabriek, en omgekeerd houdt Will Abe uit de wind en geeft hem een huis. Natuurlijk komt aan het licht dat de twee vriendschappelijk met elkaar omgaan en dat heeft de nodige consequenties, die vrij plastisch en onomwonden worden getoond en meegedeeld.
Hetzelfde geldt voor de uitleggerige dialogen die het verhaal voor de lezer uitentreuren verklaren. Alles wordt benoemd, en dat maakt de gesprekken stroperig en onnatuurlijk, met het hoogtepunt op de voorlaatste pagina waar het complete verhaal in drie plaatjes wordt geduid.

Het raciale probleem, de maatschappelijk implicaties ervan en de rol van de latere vrouw van Will, een schaamteloze golddigger met een bedenkelijk gedachtegoed, maken het verhaal rond en geven een helder beeld van de situatie die eigenlijk nog altijd voortwoekert. Liefde en haat biedt geen oplossingen, maar inzichten.

Wat doorheen het verhaal niet went, zijn de curieuze vertalingen van sommige teksten. Zo moet Will zijn geheimpje er toch vooral uitspuwen en vraagt de moeder van Abe haar niet te ontgoochelen. En natuurlijk loopt Will verloren in het bos, om er nog een vlamisme uit te pikken.

Het tekenwerk van Lionel Marty is een vreemde mengeling van karikaturaal en realistisch. Waar handen heel precies en treffend zijn, vertonen de gezichten rare grimassen en perspectivische onvolkomenheden, die worden geaccentueerd door het plastische inkleurwerk. De filmische standpunten en kijkrichtingen zijn weer wel scherp gekozen, en zo slaat de balans door naar de goede kant.
Liefde en haat heeft zijn dingetje, maar als verhaal werkt het.