Geen categorie

Column Zone5300: Lim.ed. XL DIY strips

mister-wonderful-daniel-clowes-crgIn het zeer lezenswaardige interview uit 2011 dat Kristine McKenna had met Daniel Clowes liet de laatste zijn licht schijnen over de toekomst van de strip. Dat ging gepaard met de nodige verzuchtingen, over waar het geld is gebleven en wie er nog bereid is te betalen voor een creatief product, maar gaf ook een leuk voorzetje van wat misschien komen gaat. Clowes, die zich daarbij voornamelijk baseerde op de Amerikaanse markt, stelt dat de comic in zijn huidige verschijningsvorm niet meer lang houdbaar is, in ieder geval niet voor de winkelier die anders dan de internetboeren gehouden is aan afnamecontracten, vaste prijzen en de risico’s van dien. Tel daarbij op de tanende comicmarkt en wat volgens Clowes overblijft is een nichemarkt voor duurdere strips, mooi uitgegeven en in kleine oplagen, voor boekenfetisjisten. Zij die de verhalen willen lezen kunnen op tablets en computers terecht.

‘Comics had a lot of energy behind them as an art form’, maar dat is intussen vervangen door ‘low-priced little pamphlets’ zonder toegevoegde waarde. Een boek, zegt Clowes, kan tenminste nog van alles zijn: een mooi en verzamelwaardig bezit, waar altijd een markt voor blijft bestaan.

Kortom, een tweedeling. De lezer en de verzamelaar. De lezer wordt bediend via de nieuwe media, waarmee die markt zich opnieuw kan uitvinden en zelfs aanzienlijke groeimogelijkheden heeft; en de verzamelaar mag zich storten op de limited editions, met handtekeningen, exclusieve appendices, genummerde schetsen, originelen en dergelijke.

Geen gek idee, iets soortgelijks zien we al een paar jaar in de muziekmarkt gebeuren. De eerste en veruit grootste groep vindt intussen zijn of haar weg op Spotify, Youtube of bedient zich via het klassieke mp3-roofmodel, de andere groep stort zich vol overgave op de honderden limited editions, 4-delige anniversary vinylboxen van rockklassiekers in mono, stereo, met outtakes en uniek live-materiaal, of reissues met bonustracks en extensive linernotes.

Sla de muziekbladen als het Britse Record Collector er op na. Het geld wordt opgehaald bij de types die zonder blikken of blozen de portemonnee omkeren voor de collector’s reissue van Fleetwood Macs Rumours of de XL-versie van Breeders’ Last splash, een maandhuur voor de zoveelste Beatles-box en fans van the Eagles hebben hun pensioen massaal belegd in koffers met alternative takes, rarities en live recordings. Geen nieuw werk, maar wel onmisbaar voer voor de echte fan die het blijft kopen, crisis of geen crisis.

Iets voor onze stripmarkt? Het kan. Kijk naar Catawiki en de prijzen die daar voor mooie uitgaven worden betaald. Er is een markt voor het verzamelen van speciale albums en limited editions én ook niet onbelangrijk: er is nog ruimte. Zowel de gelimiteerde oplage als het reguliere album kunnen naast elkaar bestaan, die laatste desnoods eerst nog in de vertrouwde papieren versie.

Het mooie van een markt voor speciale uitgaven is dat de makers zelf ook weer een duit in het zakje kunnen doen: do it yourself, het eerlijke handwerk, de zorg en toewijding. Mooi papier, gezeefdrukte omslag, noem het. Weg van de massaliteit, weg van scheepsladingen drukwerk uit China omdat het daar goedkoop kan, weg van het duizend in een dozijn.

Het verhaal van Clowes past naadloos in deze boodschap. Dat we over een tijdje naar de stripspeciaalzaak gaan voor de met zorg gemaakte strips en ons standaard leesvoer van het net betrekken. Dat stripwinkels opschuiven richting stripgaleries: prachtige, vast en zeker drukbezochte winkels met mooie uitgaven, grafiek, origineel werk en nostalgie.

Ik zeg niet dat het moet, maar dat het kan. Er schiet me een scene te binnen van een verkoper van faxapparaten die begin jaren negentig heel clever ook een gedeelte van de etalage inruimde voor de computer. Niet omdat hij dacht dat de fax zou verdwijnen, maar gewoon, om niet met lege handen te staan, mocht het ondenkbare ooit plaatsvinden.

(deze column verscheen eerder in Zone5300 #102)

Plaats een reactie